G‘ARB ADABIY-ESTETIKASIDA TUSHKUNLIK MODUSI: FRANS KAFKA, ALBER KAMYU VA JEYMS JOYS IJODI HAMDA ZAMONAVIY O‘ZBEK HIKOYACHILIGIDAGI POETIK TRANSFORMATSIYA

Tashkilot
Katta o‘qituvchi Alfraganus Universiteti
Alfraganus — Vol. 3, Issue 13 (2026), Philology

Annotatsiya

Mazkur maqolada XX asr G‘arb adabiy-estetik tafakkurida shakllangan tushkunlik modusi muammosi tadqiq etiladi. Tushkunlik modusi insonning ruhiy iztiroblari, begonalashuvi, yolg‘izligi, mavjudlik mohiyatini anglash jarayoni bilan bog‘liq murakkab estetik hodisa sifatida talqin qilinadi. Tadqiqotda Frans Kafka, Alber Kamyu va Jeyms Joys ijodida namoyon bo‘lgan ekzistensial motivlar, absurd tafakkur, inson va jamiyat o‘rtasidagi ziddiyatlar qiyosiy-tipologik asosda tahlil qilinadi. Maqolada Kafka ijodidagi absurd va ramziy tafakkur, Kamyu falsafasidagi absurd va isyon tushunchalari, Joys modernistik poetikasidagi inson ongining ichki harakati masalalari yoritiladi. Shuningdek, G‘arb modernistik estetik tamoyillarining zamonaviy o‘zbek hikoyachiligidagi badiiy transformatsiyasi Nazar Eshonqul va Abduqayum Yo‘ldoshev ijodi misolida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijasida tushkunlik modusi faqat ruhiy tushkunlik yoki pessimizm hodisasi emas, balki insonning o‘zligini anglash, ma’naviy izlanish va mavjudlik mohiyatini tushunishga bo‘lgan intilishini ifodalovchi estetik kategoriya ekanligi asoslanadi. G‘arb modernizmi tajribasi o‘zbek nasrida bevosita takrorlanmagan, balki milliy tafakkur, axloqiy qadriyatlar va ma’naviy qarashlar asosida qayta talqin qilingan.

Kalit so'zlar

tushkunlik modusi, modernizm, ekzistensializm, absurd, ramz, mifopoetika, Kafka, Kamyu, Joys, o‘zbek hikoyachiligi


Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Abrams, M. H., Harpham, G. G. A Glossary of Literary Terms. — Boston: Cengage Learning, 2015. — 432 p.
  2. Barry, P. Beginning Theory: An Introduction to Literary and Cultural Theory. — Manchester: Manchester University Press, 2017. — 320 p.
  3. Bloom, H. The Western Canon: The Books and School of the Ages. — New York: Riverhead Books, 1994. — 578 p.
  4. Camus, A. The Myth of Sisyphus and Other Essays. — New York: Vintage International, 1991. — 212 p. “An Absurd Reasoning” — p. 3; “The Absurd Man” — p. 66; “Absurd Creation” — p. 93; “The Work of Franz Kafka” — p. 124.
  5. Camus, A. The Rebel: An Essay on Man in Revolt. — New York: Vintage International, 1992. — 320 p. “Metaphysical Rebellion” — p. 21.
  6. Childs, P. Modernism. — London: Routledge, 2008.
  7. Eagleton, T. Literary Theory: An Introduction. — Oxford: Blackwell Publishing, 2008.
  8. Joyce, J. Ulysses. — London: Penguin Classics, 2000.
  9. Joyce, J. A Portrait of the Artist as a Young Man. Ed. Jeri Johnson. — Oxford: Oxford University Press, 2008. — 289 p.
  10. Kafka, F. The Complete Stories. Ed. Nahum N. Glatzer. — New York: Schocken Books, 1971. — vii + 486 p.
  11. Sartre, J.-P. Existentialism Is a Humanism. — New Haven: Yale University Press, 2007.
  12. Кафка Ф. Процесс. — Москва: Эксмо, 2020.
  13. Камю А. Миф о Сизифе. — Москва: АСТ, 2021.
  14. Камю А. Бунтующий человек. — Москва: АСТ, 2022.
  15. Қуронов Д. Адабиёт назарияси асослари. — Тошкент: Akademnashr, 2018.
  16. Rasulov A. Badiiylik — bezavol yangilik. — Toshkent: Sharq, 2007.
  17. Eshonqulov J. Folklor: obraz va talqin. — Qarshi: Nasaf, 1999.
  18. Yo‘ldoshev A. Puankare. — Toshkent: Akademnashr, 2013.
  19. Eshonqul N. Maymun yetaklagan odam. — Toshkent, 2004.
  20. Orazbaeva A., Ruzmurodova R. “Nazar Eshonqulning ‘Maymun yetaklagan odam’ hikoyasida ramziy va timsoliy nutq”. — Qoraqalpoq davlat universiteti materiallari
  21. Ochilova U. “Moral ambiguity and the collapse of ethical certainty in Nazar Eshonqul’s Maymun yetaklagan odam and other stories”. — Cogent Arts & Humanities, 2026. DOI: 10.1080/23311983.2026.2642627
  22. Xujaev, M. (2020). Mahmudkhuja Behbudiy as a leader of jadid reforms. The Light of Islam, 3, 39-47.
  23. Xujayev, M. I. (2018). THE COVERAGE OF THE PROBLEM OF NATIONALARITY AND ITS ROLE ON THE PRESENT DAY IN AHMAD ZAKI VALADI''S WORK. Мировая наука, (6 (15)), 61-63.
  24. Хужаев, М. И. (2018). АҲМАД ЗАКИ ВАЛИДИЙНИНГ ДИНИЙ-ФАЛСАФИЙ МЕРОСИНИНГ ИЛДИЗЛАРИ. In Инновационные подходы в современной науке (pp. 177-182).
  25. Khujaev, M. (2024). AHMED ZAKI: ON THE IDEAS OF THE PHILOSOPHY OF HISTORY. Экономика и социум, (1 (116)), 235-239.

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.

O'xshash maqolalar

1-10 of 53

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.