LUTFI LA MA’MUR, NAZZORASI MASRUR: “SULTONTEPA O‘ZBEKLAR TAKYASI”DAGI PESHTOQ BITIKLARI
Annotatsiya
Sultontepa O‘zbeklar takyasi haqida ko‘plab tadqiqotlar mavjud.Biroqbutadqiqotlardapeshtoqyozuvlaribatafsiltadqiqqilinmagan,qolaversa takya qabristonidagi qabr toshlarini har tomonlama o‘rganish hali ham amalga oshirilmagan. Qabr toshlari mustasno qilib olingan ushbu tadqiqotda O ʻzbeklar takyasi binolari va qabriston qismidagi peshtoq yozuvlariga e ʼtibor qaratilgan. Bu bitiklar dargohda shayxlik qilgan, takya uchun xayriya ishlarini amalga oshirgan, undagi qabriston hududida dafn etilgan shaxslar, ularning oila va qarindoshlik aloqalari haqida e’tiborli ma’lumotlar berishi bilan muhimdir. Ba'zan arxiv hujjatlarida topib bo‘lmaydigan ma'lumotlar bitiklarda berilgan. Ushbu maqolada peshtoq bitiklari takyaning tarixi, uning xronologiyasi hisobga olinganholdatadqiqqilinadivabitiklardatilgaolinganshaxslarbilantakyaningaloqasi ochib beriladi. Shuningdek, bitiklarda tez-tez uchrab turadigan ismlar, ayniqsa, 1O‘zbeklar takyasidagi beshtapeshtoq bitigini JemalAtabosh bilan birga o‘qidik. Bu matnlar soddalashtirilgan shaklda lavhalargayozilganvapeshtoqlarostigaosilgan.Menundano'qishdagiyordamiuchunminnatdorman.Yozuvlardagiqiyin iborava ifodalarni o‘qishimgayordam bergan ustozlarim Gunay Kut vaSadi Kujur gaham tashakkurizhoretaman. Maxsus son | 1 (12) Alfraganus xalqaro ilmiyjurnali 98takyaning shayxlari va quruvchi homiylari bilan bir qatorda bitiklarning shoirlariga ham to‘xtalib o‘tiladi, she'rlarning aruz vazni va sana bildiruvchi ta’rix qaydlari ham ko‘rib chiqiladi. Xususan, bitiklarning shoirlari Oqib, Laylo Xonim, Tirnoqchizoda Mehmed SaidZevar, Ra’fat ларнинг ижодиййўли ҳақида ma’lumot beriladi. Maqolada bitiklarning yozilish sabablari bilan birga bitiklarni nega aynan bu shoirlar yozgani bo ʻyicha mushohada qilingan. Ba ʼzan bitiklar shoirlar saroygataqdim etgan she ʼrlardan, gohida esa takya ahli afzal ko ʻrishi natijasida tanlangan. Asosiysi bitiklardagi ma’lumotlar boshqa manbalardagi ma’lumotlar bilan solishtirilishi orqali bitiklarning tarixiy manba sifatidagi ahamiyatini namoyonetadi. Maqola takyadagi to‘qqizta peshtoq yozuvining matnlari va suratlari bilan birgalikda taqdim etilgan bo ʻlib, takyaning peshtoq bitiklari katalogi sifatida ilmiy muomalaga kiritildi. Umuman, ushbu tadqiqot takya qabristonidagi qabr toshlari uchun old tadqiqot bo‘lib xizmatqilishibilan ahamiyatlidir.Kalit so'zlar
Oʻzbeklar takyasi, Naqshbandiya tariqati, peshtoq, Oqib
Adabiyotlar ro'yxati
Yuklab olishlar
Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.