IJTIMOIY FANLAR METODOLOGIYASIDA YANGI YONDASHUVLAR.
Annotatsiya
Ushbu maqola gumanitar va ijtimoiy fanlarda semantika va sinergetika kabi noodatiy
usullardan foydalanishga bag'ishlangan.
Zamonaviy dunyoda, eski hayot paradigmalari ko'pincha ijtimoiy ehtiyojlarga javob
bermaydigan so'nggi axborot texnologiyalari dunyosida e'tibor nuqtai nazarini o'zgartirish va
tadqiqot usullariga yangicha qarash zarurati tug'iladi. ularning gumanitar fanlarda qo'llanilishi
hali ham, yumshoq qilib aytganda, g'ayrioddiy ko'rinadi va ko'pchilik tomonidan tan
olinmaydi. Xususan, kvant nazariyasi, xaos nazariyasining falsafiy jihatlari va ularni
sinergetika yordamida ijtimoiy va gumanitar fanlarda qanday qo‘llash mumkinligi kabi
masalalarni yoritishni taklif qilamiz.
O'z-o'zini tashkil etish nazariyasida betartiblik tashqi kuchlar ta'sirida energiyani uzatish
va o'z-o'zini tashkil etishga qodir bo'lgan dissipativ tuzilma paydo bo'lishi mumkin bo'lgan
elementlar to'plamidir.
“Har qanday tizim ikkita holatga ega: tartibsizlik va tartibsizlik, o'zaro ta'sir qilish yoki
boshqasida mavjud. Muayyan vaqtda, ma'lum bir sharoitda, tartibsizlik va tartibning o'zaro
ta'siri yo ortadi yoki kamayadi", deb yozgan S.P.Kapitsa, S.P.Kurdyumov,
G.G.Malinetskiyning "Sinergetika va kelajak prognozlari" asarida. Ishda ijtimoiy fanlar
bo'yicha ushbu fikrlar ko'rib chiqiladi.
Kalit so'zlar
Innovatsion ta'lim; sinergetika; semantika; o'z-o'zini tashkil etish; tartibsizlik; ikkilanish; bifurkatsiya; chiziqli tizim; murakkab tizim; entropiya; favqulodda evolyutsiya; tizimli attraktorlar; ijodiy fikrlash.
Adabiyotlar ro'yxati
- 1. Бондаренко О.В. Современные инновационные технологии в образовании
- Электронный журнал «РОНО» №16 2012.
- https://www.sites.google.com/a/shko.la/ejrono_1/vypuski-zurnala/vypusk-16-sentabr-2012
- (22.03.2021)
- 2. Бондаревский А. С. Аксиоматически информация — это кодировка материи (мира)
- (опыт применения философии в инженерии)// Экономические и социально-гуманитарные
- исследования №4 (12). 2016. С. 1.
- 3. Бразевич C. Развитие синергетического подхода в социологии и социальном
- прогнозировании. http://ysu.am/files/04S_Brazevich.pdf
- 4. Гураль С.К. Язык как саморазвивающаяся система. -Томск. - 2009. С.5.
- https://core.ac.uk/download/pdf/287487358.pdf
- 5. Капица С.П., Курдюмов С.П., Малинецкий Г.Г. Синергетика и прогнозы будущего.
- http://spkurdyumov.ru/forecasting/sinergetika-i-prognozy-budushhego/
- 6. Карамбиров В.А. Синергетические подходы к самоорганизации студентов в
- процессе самостоятельной работы в вузе. Современные проблемы высшего
- профессионального образования // Общество и право. 2013. № 2 (44). С.308.
- sinergeticheskie-podhody-k-samoorganizatsii-studentov-v-protsesse-samostoyatelnoy-raboty-vvuze.pdf
- 7. Колесова О.В. Гносеологическая значимость концепции аутопоэза У. Матураны и
- Ф. Варелы. // Исторические, философские, политические и юридические науки,
- культурология и искусствоведение. Вопросы теории и практики. Тамбов: Грамота, 2015.
- № 4 (54): в 2-х ч. Ч. I. C. 81-85. ISSN 1997-292X. 82.
- https://www.gramota.net/articles/issn_1997-292X_2015_4-1_20.pdf
- 8. Мотовиц Т.Г., Кулик И.В. Инновационное образование как фактор развития
- национальной экономики. Электронное научное издание «Ученые заметки ТОГУ». 2013.
- С. 356 – 359 https://pnu.edu.ru/media/ejournal/articles/2013/TGU_4_89.pdf (22.03.17.50).
- 9. Седов Е. (закон иерархических компенсаций). https://traditio.wiki (22.03.14.22)
- 10. Тюплина И.А. Статус парадигмы в концепции образования: гносеологический
- аспект. дис. 1999. С 112.
- 11. Чайковский Ю.В. Элементы эволюционной диатроники. М., 1990
- https://iphlib.ru/library/collection/newphilenc/document/HASH0140ae5a33350eebc035a140
- 12. Шауцукова Л.З. Информатика. - М.: Просвещение, 2000 г.
- http://book.kbsu.ru/theory/chapter1/1_1_2.html
- 13. Федорова Т. Синергетический подход к образовательному процессу в
- педагогическом вузе. // Вестник Таганрогского института им. А.П. Чехова. 2009.
- 14. Eroshenko T., Melnik A., Titova E, Zhukovskaya T. Potential of synergistic didactics in
- social and humanitarian knowledge. E3S Web of Conferences 210 // 20006 (2020) ITSE-2020
- e3sconf itse 2020 20006.pdf
- 15. Liedtka, J.M. 2005 “Strat