KALOM ILMINING YIRIK NAMOYANDASI SA'DUDDIN TAFTAZONIYNING FALSAFIY QARASHLARI
Annotatsiya
Taftazoniy Muhammad ibn Umar Sa’duddin (1322-1392) – qomusiy olim, kalom ilmining yirik
namoyandasi, uning falsafiy, gnoseologik, mantiqiy muammolarini tadqiq qilishga muhim hissa qo‘shgan mutafakkir.
U yaratgan kitoblar Islom ilohiyotini tizimlangan shaklga keltirib, ommalashtrishga va o‘qitishga mo‘ljallangan bo‘lib,
keyinchalik bir necha asrlar davomida ko‘pchilik madrasalarda darslik va o‘quv qo‘llanmalari sifatida foydalanilgan.
Buning asosiy sababi allomaning yoritiladigan muammo va masalalarga keng ko‘lamli, xolisona nuqtai nazardan
yondasha bilishi, bag‘rikeng, betoqatlikka o‘rin qoldirmaydigan, boshqalarning fikr-mulohazalarini sinchiklab ko‘rib
chiqish va beg‘araz baholashga qodir ekanligi bilan izohlanib, bu olimlar tomonidan keng tan olingan. Shijoatkor olim
Taftazoniy o‘z davrining murakkab va qaltis falsafiy masalalari bilan shug‘ullanganligini qayd etish lozimdir.
Kalit so'zlar
Taftazoniy, gnoseologik, Niso, kalom, mantiq, aqoid, daqiq al-kalom, “Bilimning sabablari”.
Adabiyotlar ro'yxati
- 1. Sa’duddin Taftazoniy. Sharh al-Maqosid. Istanbul – 2006. – B.22.
- 2. Abdulhakim Shariy Jozhani. Marginani and his followers. - Toshkent. Tashkent Islom Universiteti, 2000. – B.4.
- 3. Sa’duddin Taftazoniy. Sharh al-aqoid an-nasafiya. Maktabat al-Furqon. Istanbul – 2005. – B.18.
- 4. Acıkgench, Alparslan, “Islom bilimlari nazariyasi”, Islomga kirish, Asosiy mavzularga yangi. Anqara – 2004. – B.27.
- 5. Sükrü Özen “Teftâzânî Maddesi”. DĠA, XL. Istanbul – 2000. – P.30.
- 6. Ismet Parmaksızoğlu, “Teftâzânî Maddesi”, Türk Ansiklopedisi. XXVIII. Ankara – 1980. – P.9.
- 7. Acıkgench, Alparslan, “Islom bilimlari nazariyasi”. Islomga kirish. Asosiy mavzularga yangi. Anqara – 2004. – B. 27.
- 8. Sa’duddin Taftazoniyning balog‘at faniga oid “al-Mutavval” asari Kanstantinoplda Jurjoniy hoshiyasi bilan 1260/1844, 1265/1849
- va 1289/1872 yillarda nashr qilingan.