OLIY TA’LIM MUASSASASI PROFESSOR-O‘QITUVCHILARINI OMMAVIY SPORTGA JALB ETISHNING KOMPLEKS TASHKILIY-PEDAGOGIK MODELI (ALFRAGANUS UNIVERSITETI MISOLIDA)
Tashkilot
Alfraganus University, “Sport faoliyati” kafedrasi mudiri, p.f.b.f.d (PhD), dotsent
Annotatsiya
Maqolada oliy ta’lim muassasasi professor-o‘qituvchilarini ommaviy sportga barqaror jalb etish masalasi ish joyida salomatlikni qo‘llab-quvvatlash, kasbiy ishchanlikni saqlash va universitetda faol turmush madaniyatini shakllantirish nuqtai nazaridan ko‘rib chiqildi. Tadqiqotning maqsadi Alfraganus universiteti sharoitida ixtiyoriylik, shaxsiy tanlov, qulay imkoniyat va muntazam monitoringga tayangan kompleks tashkiliy-pedagogik modelni ishlab chiqishdan iborat. Metodologiya maqsadli integrativ adabiyotlar sharhi, qiyosiy-tahliliy sintez, V.I. Stolyarovning ommaviy jismoniy tarbiya-sport ishi konsepsiyasi, COM-B xulq-atvor modeli hamda o‘zini o‘zi belgilash nazariyasiga asoslandi. Inson ishtirokchilari jalb etilmagani sababli natijalar empirik samara ko‘rsatkichlari emas, balki joriy etish va keyinchalik sinovdan o‘tkazish uchun nazariy-amaliy mahsulot sifatida taqdim etildi. Tahlil natijasida «AFU — Faol o‘qituvchi» modeli ishlab chiqildi. Model besh o‘zaro bog‘liq blokni qamrab oladi: ehtiyoj va to‘siqlarni tashxislash; turli tayyorgarlik darajasiga mos sport tanlovi; ish kuniga integratsiya qilingan qisqa faol tanaffuslar va rejali mashg‘ulotlar; avtonom motivatsiya hamda jamoaviy qo‘llab-quvvatlash; jarayon va sifat natijalarini baholash. Natijalar ommaviy sport samaradorligini faqat ishtirokchilar soni bilan emas, balki qatnashish muntazamligi, qoniqish, o‘tirish vaqtining qisqarishi, sub’ektiv tetiklik va dasturni davom ettirish niyati bilan baholash zarurligini ko‘rsatdi. Modelda rahbarning shaxsiy namunasi, kafedralararo mikroguruhlar, inklyuziv formatlar, oilaviy sport kunlari va past kirish to‘sig‘iga ega faoliyat turlari ustuvor deb belgilandi. Joriy etish to‘rt bosqichda rejalashtirildi: boshlang‘ich tashxis, to‘rt haftalik ishga tushirish, sakkiz haftalik kengaytirish va semestr darajasida institutsionallashtirish. Har bir bosqichda ishtirokchi fikri asosida jadval va faoliyat menyusini qayta moslashtirish nazarda tutildi. Xulosa qilib, o‘qituvchilarni ommaviy sportga jalb etish bir martalik musobaqa emas, balki universitet boshqaruvi, ish jadvali, ijtimoiy muhit va shaxsiy ma’noni birlashtiruvchi uzluksiz pedagogik jarayon sifatida tashkil etilishi lozim. Bu yondashuv uzoq muddatga qaratilgan.Kalit so'zlar
ommaviy sport, professor-o‘qituvchi, oliy ta’lim, jismoniy faollik, ichki motivatsiya, faol ish joyi, tashkiliy-pedagogik model
Foydalanilgan adabiyotlar
- World Health Organization. Global Action Plan on Physical Activity 2018– 2030: More Active People for a Healthier World. URL: https://www.who.int/publications/i/item/9789241514187.
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 30 oktyabrdagi PF-6099son «Sog‘lom turmush tarzini keng tatbiq etish va ommaviy sportni yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Farmoni. URL: https://lex.uz/docs/- 5077667.
- Stolyarov V.I. Ideologiya i texnologiya massovoy fizkulturno-sportivnoy rabotы v novoy strategii razvitiya fizicheskoy kulturы i sporta (avtorskaya konsepsiya): monografiya. Moskva: Torgovыy dom «Sovetskiy sport», 2022. 339 s. ISBN 978-5-00129-224-1.
- Doniyor, T. (2023). Ta’lim muassasalarida ommaviy sport tadbirlarini o’tkazish algoritmi. Alfraganus, (3 (3)), 60-64.
- Tillaev, D. R. (2025). METHODOLOGICAL FOUNDATIONS OF TEACHING STUDENT YOUTH PHYSICAL EDUCATION AND SPORTS AND HEALTHENING TOURISM. Mental Enlightenment Scientific-Methodological Journal, 6(05), 287-292.
- Maxmudjon o‘g, A. Z. R. (2025). SPORTNING INSON SALOMATLIGI VA IJTIMOIY HAYOTDAGI AHAMIYATI. TADQIQOTLAR, 76(4), 131-132.
- Мадаминова, Г. М. (2021). ПОВЫШЕНИЕ КАЧЕСТВА ЗДОРОВЬЯ СТУДЕНТОВ В ОБРАЗОВАТЕЛЬНОМ ПРОЦЕССЕ. Проблемы педагогики, (6 (57)), 92-94.
- Abduraimova, N., Sharopova, N., Khujaev, M., Sapayev, V., Fattoyeva, O., & Yusufov, S. (2025). Economic development through analysis of the education and entrepreneurship impacts. Economic Annals-XXI/Ekonomìčnij Časopis-XXI, 214(3/4), 84.
- Isoxonovich, M. X. (2022). Middle Ages Movarounnahr Rulers in the Views OF Researchers. European Journal of Innovation in Nonformal Education, 2(6), 134- 136
- Xujayev, M. I. (2018). THE COVERAGE OF THE PROBLEM OF NATIONALARITY AND ITS ROLE ON THE PRESENT DAY IN AHMAD ZAKI VALADI''S WORK. Мировая наука, (6 (15)), 61-63
- Mustofoyevich, P. B. (2025). JISMONIY TARBIYA VOSITALARI ASOSIDA IJODIY FAOLLIKNI RIVOJLANTIRISH: FALSAFIY YONDASHUV. GLOBAL TRENDS IN SCIENCE AND INNOVATION, 2(1), 180-185.
- Атамухамедова, Н. М., Уташев, Х. Н., & Рахмонов, Э. Т. (2010). Таълимни ривожлантиришда инновацион технологияларнинг тутган ўрни. In Роль молодежи в развитии науки и инновационной деятельности.//Доклады научно-практической конференции (22 октября, 2010) (p. 49).
- Xasan, O. T. (2024). WAYS TO SOLUTION THE PROBLEM OF PHYSICAL INACTIVITY IN SCHOOLCHILDREN BY IMPLEMENTING A SYSTEM OF MASS SPORTS. Alfraganus, (5 (10)), 22-26.
- O‘tashev, X. (2025). OLIY TAʼLIM MUASSASASIDA SPORT ISHLARINING USTUVOR VAZIFASI SIFATIDA SPORT MADANIYATINI SHAKLLANTIRISHNING MUHIM JIHATLARI. Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари Актуальные проблемы социально-гуманитарных наук Actual Problems of Humanities and Social Sciences., 5(3), 487-492.
- Utashev, K. (2024). Fundamentals of introducing a mass sports movement through theoretical analysis of the daily physical activity of schoolchildren. Mental Enlightenment Scientific-Methodological Journal, 5(01), 298-215.
Yuklab olishlar
Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.